Judith Maas' Website

Terminalgebouw en omgevingHet terminalgebouw van het vliegveld Lissabon verbindt water, land en lucht. Zoals bij elk ander vliegveld is hier de verbinding tussen land en lucht noodzakelijk. Bij een historische zeemacht als portugal is de reis van het vliegveld naar de binnenstad per schip een typisch belevenis. Het terminalgebouw op het schiereiland is in een landschapspark met een moderne infrastructuur ingepast, zodat ook de reis via de weg een bijzondere belevenis is.

Het landschapsparkHet landschapspark is een systeem van lagen, die samen het design voor een boeiende reisbelevenis vormen. De groenstroken zijn in de lengte van de rotsen verdeeld en weerspiegelen de vliegbewegingen. Zij zijn vanuit de lucht heel goed te zien. Bij een vliegveld is namelijk ook het beleven van het park vanuit de lucht van belang. De assen, routes en landschapselementen organiseren het park en vervolgens de belevenis tijdens een bezoek aan het vliegveld. De daarvoor gebruikte landschapsprincipen zijn aan de engelse landschapsarchitectuur uit de 18de eeuw ontleent. Ook de ordening van de gebouwen, de infrastructuur en de veiligheidszones zij in dit principe geintegreerd en ondersteunen het.

Indirect approachDe linker serie beelden laat een voorbeeld van het principe "indirect approach" zien. De bezoeker nadert het vliegveld Lissabon in dit voorbeeld via een nieuwe snelweg, die over de twee voor het schiereiland gelegen eilanden loopt. Hij wordt elk keer via een poort naar een punt geleid, vanaf waar het terminalgebouw van steeds kortere afstand te zien is. Van dit punt wordt de bezoeker achter een bomenscherm langs geleid, naar opnieuw een punt met uitzicht op het terminalgebouw. Uiteindelijk bereikt de bezoeker het gebouw van de andere kant en het opent zich een wonderbaarlijk uitzicht over de Tejo terug naar Lissabon. Op deze plaats is natuurlijk een terras en een café gepland.

De taal van het vliegenVoor de architectuur van het gebouw is de "taal van het vliegen" onderzocht en gebruikt. De vorm van het dak beschrijft twee bogen, die in elkaar grijpen en op deze marnier hemel en aarde met elkaar verbinden. Door het gebruik van een textiel wordt de lichtheid onderstreept. Deze maakt samen met het transparente materiaal (glas) de indruk, dat het dak vliegt. Het dak is aan de binnen- en buitenkant van het gebouw met textiel ovespannen, zodat de constructie en de bouwfysische dakelementen de lichtheid niet onderbreken.

Opbouw hoofdgebouwDe organisatie van het terminalgebouw is zo aangelegd dat de in de kelderverdieping lopende metro direct op de lijn "oriente" aansluit. De "oriente" is een lijn, die van de Lissabonse binnenstad via het expoterrein naar het vliegveld loopt. De lijn heeft veelvoudig met liefde ontworpende stations en zal bij het station aan het vliegveld met "azulejo" bekleed worden. In de verdieping boven het metrostation bevindt zich een bezoekers parkeerplaats voor shorttime parkenen en de "baggage handling". Het bovengrondse bereik bevat een hal met verschillende service inrichtigen, zoals de vertrek- en aankomstgebieden. De aankomende en vertrekkende bezoekers hebben op deze marnier een eerste en een laatste kijk over het water van de Tejo en over het landschap.

DoorsnedeHet beeld laat de opbouw van het terminalgebouw in doorsnede zien. Hier is naast de van tevoren beschreven delen, de aansluiting op de tube te zien. Deze gebouwdelen leiden de bezoeker naar de gates. Het door de tube afgesneden gebouwdeel creeërt de ruimte voor transit reizenden. Zij kunnen via deze weg bij de aankomst- en vertrekgates komen of in de beneden verdieping naar het museum van het vliegveld of naar de bioscoop gaan. Het blok aan de linker kant van het beeld bevat het verkeersgebied (de trappen en liften) met daarnaast de sanitaire gelegenheden. Constructief zorgt het blok voor de stabiliteit van de etages.

Impressie hoofdgebouwDe schuin lopende gevel is aan twee kanten van het gebouw door twee bogen onderbroken. Deze omsluiten de ingangen. De gevelonderdelen onder de bogen lopen loodrecht op de grond, zodat de deuren zonder problemen geopend kunnen worden. In het midden van het hoofdgbouw loopt een beekje, dat samen met verdere beekjes naar het oorsprongelijke landschap verwijzen. Er zijn namelijk veel kleine beken die het landschap van de omgeving doorklieven en hun water in de Tejo leiden.

MonorailsDe tube met de gates is aan twee kanten een kleine kilometer lang. Voor een snelle verbinding met de gates zorgen twee monorails (violet), die de bezoekers binnen het vertrek- (blauw) en aankomstgebied (rood) vervoeren. In de verdieping onder het vertrekgebied is de baggage handling, vanaf hier is het voor de medewerkers mogelijk direct op het vliegveld en in de bureaus van de vliegmaatschappijen te komen. De bureauruimtes verdelen zich bij elke maatschappij over drie verdiepingen èn de gebieden "vertrek", "aankomst" en "baggage handling" (groen), zodat de medewerkers waar noodzakelijk in het process kunnen ingrijpen. De vliegmaatschappijen hebben een eigen ingang en kunnen onafhankelijk van de organisatie van het terminalgebouw in hun bureau komen.

ConstructieDe boog in het midden van het gebouw ligt op het fundament en op het hoofdsteunpunt. Hij vormt het primaire draagsystem. Samen met de buitenliggende steunpunten, die de buitenbogen dragen, ondersteunt het primaire draagsystem het tussen de bogen liggende vakwerk en zorgt voor stabiliteit. De middelste boog overspannt een lengte van 192m en bestaat uit een vakwerk ter hoogte van een verdieping, dat voor het onderhoud begaanbaar is.